Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τον Πανελλήνιο Διαγωνισμό
φοιτητών και νέων αποφοίτων Ελληνικών Πανεπιστημίων,
που διαθέτουν Σχολές, Τμήματα, Τομείς ή Κατεύθυνση Σπουδών
στις Μεταφορές και τη Ναυτιλία
2ος Ετήσιος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Ακαδημαϊκού Έτους 2017 – 2018
Θέμα Διαγωνισμού:
«Πρόταση Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων με Περιφερειακούς Συγκοινωνιακούς Κόμβους και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke) και το συνδυασμό μεταφορικών μέσων»
1. Η θεσμοθέτηση του Βραβείου Δημητρίου Τσαμπούλα
Tο ετήσιο Βραβείο Μεταφορών Ε.Ε.ΣΥ.Μ «Δημήτριος Τσαμπούλας» θεσμοθετήθηκε το 2016 από τον Ελληνικό Επιμελητηριακό Σύνδεσμο Μεταφορών εις μνήμη του εκλιπόντος Καθηγητή του Ε.Μ.Π. και στενού συνεργάτη του Ε.Ε.ΣΥ.Μ. και των Ελληνικών Επιμελητηρίων Δημητρίου Τσαμπούλα για το πολυετές έργο και την προσφορά του στις ελληνικές μεταφορές. Απευθύνεται σε φοιτητές και νέους αποφοίτους Ελληνικών Πανεπιστημίων που διαθέτουν Σχολές, Τμήματα, Τομείς ή Κατεύθυνση/Εμβάθυνση Σπουδών στις Μεταφορές και τη Ναυτιλία. Το Βραβείο απονέμεται κατόπιν σχετικού διαγωνισμού στην καλύτερη εργασία που θα εκπονηθεί από φοιτητή ή νέο απόφοιτο, ή ομάδα φοιτητών ή νέων αποφοίτων των παραπάνω αναφερόμενων Πανεπιστημίων. Το θέμα του διαγωνισμού καθορίζεται ετησίως. Για το ακαδημαϊκό έτος 2017-2018, ορίζεται ως εξής:
|
«Πρόταση Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων με Περιφερειακούς Συγκοινωνιακούς Κόμβους και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke) και το συνδυασμό μεταφορικών μέσων».
|
2. Βραβείο Μεταφορών Ε.Ε.ΣΥ.Μ. «Δημήτριος Τσαμπούλας» Ακαδημαϊκού έτους 2017-2018
Το πρώτο βραβείο για την καλύτερη εργασία διαγωνιζόμενου είναι χρηματικό και ανέρχεται στο ποσό των 3.000,00 Ευρώ. Λόγω της αναμενόμενης αυξημένης συμμετοχής διαγωνιζομένων, σε συνδυασμό με το έκδηλο ενδιαφέρον σημαντικών θεσμικών φορέων εμπλεκόμενων στον κλάδο της Ακτοπλοΐας, είναι πολύ πιθανό να απονεμηθούν δύο ακόμη χρηματικά βραβεία, που θα γνωστοποιηθούν με νεότερη ανακοίνωση.
3. Πλαίσιο του θέματος του Διαγωνισμού του ακαδημαϊκού έτους 2017-2018
Ο κίνδυνος και οι συνέπειες της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης και κατ’ επέκταση και στην ακτοπλοΐα και τις συγκοινωνίες των ελληνικών νησιών είναι γεγονός. Η περίοδος 2009-2012 υπήρξε εξαιρετικά δυσμενής για την ελληνική ακτοπλοΐα, με συσσώρευση ζημιών για τις εταιρείες, οι οποίες έφθασαν τα 900 εκατομμύρια ευρώ. Το υψηλό κόστος λειτουργίας του συστήματος ήταν (και παραμένει) ένα από τα σοβαρότερα δομικά του προβλήματα, βασικό μέγεθος του οποίου είναι η τιμή του ναυτιλιακού πετρελαίου, που την τριετία 2009-2012 αυξήθηκε άνω του 100%.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, η κατάσταση βελτιώθηκε με τη σημαντική πτώση της τιμής του πετρελαίου, γεγονός που έδωσε την ευκαιρία σε όσες ακτοπλοϊκές εταιρείες επιβίωσαν της κρίσης αυτής να βελτιώσουν την οικονομική κατάστασή τους, μειώνοντας αισθητά τις ζημίες, παρά τη διαχρονικά εμπεδωμένη απώλεια μεταφορικού έργου, καθώς με στοιχεία του Σ.Ε.Ε.Ν. η τάση αυτή, σε επιβάτες (-18,5 εκατ. 2009-2015) και σε οχήματα (-4,4 εκατ. 2009-2016), δε δύναται να ανατραπεί.
Περαιτέρω, από την έναρξη του 2017 και τον σχεδόν διπλασιασμό της τιμής του πετρελαίου, από τα επίπεδα που είχε διαμορφωθεί στα τελευταία χρόνια, η ελληνική ακτοπλοΐα επανήλθε σε κατάσταση συσσώρευσης ζημιών. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις γενικές τάσεις της τιμής πετρελαίου που δεν μπορεί παρά να είναι ανοδική, επαναφέρει το θέμα στο προσκήνιο και απειλεί εκ νέου τις ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες της χώρας.
Η έντονη εποχικότητα ζήτησης του ακτοπλοϊκού μεταφορικού έργου (μεγάλη αύξηση της κίνησης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ακολουθούμενη από καθίζηση κατά τους χειμερινούς), σε συνδυασμό με τις συχνά υπερβολικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται από τις ναυτιλιακές εταιρείες για διατήρηση των γραμμών όλο το χρόνο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά δεδομένα ζήτησης, είναι επίσης ένα από τα σημαντικά προβλήματα.
Τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της χώρας, με τον σαφή πολυνησιακό χαρακτήρα και τα έντονα καιρικά φαινόμενα που επικρατούν στο Αιγαίο Πέλαγος και η απαίτηση των νησιωτών για απευθείας σύνδεση όλο τον χρόνο με τα μεγάλα λιμάνια της χώρας και ειδικότερα τον Πειραιά συμπληρώνουν την εικόνα του δύσκολου περιβάλλοντος που καλείται να εξυπηρετήσει το ακτοπλοϊκό σύστημα της χώρας.
Η Έρευνα που εκπονήθηκε από ειδική Ομάδα Εργασίας για την Ακτοπλοΐα που συνεστήθη με πρωτοβουλία του Ε.Ε.ΣΥ.Μ. μαζί με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ) και το Εργαστήριο Διοίκησης Ναυτιλιακών και Λιμενικών Επιχειρήσεων (ΕΔΙΝΑΛΕ) του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου (στην περίοδο 2013-2014), στην οποία συνεισέφεραν και εκπρόσωποι των αρμόδιων αρχών και εμπλεκομένων φορέων, Πανεπιστημιακοί και ειδικοί του κλάδου των μεταφορών, είχε ως στόχο τον εντοπισμό προβλημάτων και την κατάθεση προτάσεων για πιθανές δράσεις που θα μπορούσαν να αναληφθούν για την αντιμετώπισή τους.
Η Ομάδα ολοκλήρωσε τις εργασίες της με την εκπόνηση αναλυτικής Έκθεσης, με τίτλο: «Κρίσιμες ώρες για την Ακτοπλοΐα και τις συγκοινωνίες των ελληνικών νησιών: το πρόβλημα και οι πιθανές λύσεις» (Πειραιάς, 2014).
Η Έκθεση είναι δημόσια προσβάσιμη στον ιστοσύνδεσμο: http://eesym.gr/wp–content/uploads/2017/12/ekthesi–aktoploioas.pdf
Κορωνίδα των προτάσεων είναι η ανάγκη για την αναθεώρηση των Ελάχιστων Απαιτήσεων Σύνδεσης των νησιών με την υπόλοιπη Ελλάδα και την επεξεργασία ενός ρεαλιστικού, στρατηγικού Βέλτιστου Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων (ΒΔΝΣ), το οποίο θα περιλαμβάνει Περιφερειακούς Συγκοινωνιακούς Κόμβους (ΠΣΚ), στο πλαίσιο ενός συστήματος που να συνδυάζει, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, τη συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων μέσω ανταποκρίσεων «Hub and Spoke» και το συνδυασμό μεταφορικών μέσων.
Με βάση την Ελληνική πραγματικότητα, το σύστημα «Hub and Spoke» μπορεί να αποτελέσει τη βέλτιστη λύση στο πλαίσιο ενός στρατηγικού σχεδιασμού ενός ιδανικού δικτύου ακτοπλοϊκών συνδέσεων, ώστε να αποτελέσει το υπόβαθρο πάνω στο οποία θα προστεθούν ως αναπόσπαστα δομικά στοιχεία οι συνδέσεις με τα υπόλοιπα μέσα μεταφοράς.
4. Στόχοι του θέματος του διαγωνισμού ακαδημαϊκού έτους 2017-2018
Στόχοι του θέματος της εργασίας του διαγωνισμού είναι:
· Η διερεύνηση εναλλακτικών σεναρίων ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων (ΣΔΝΣ) βασισμένων σε μία ιεραρχική δομή Περιφερειακών Συγκοινωνιακών Κόμβων (ΠΣΚ) και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke), με έμφαση στα Νησιά του Αιγαίου Πελάγους και την Κρήτη, καθώς και η επιλογή ενός ή περισσοτέρων σεναρίων προς περαιτέρω αξιολόγηση στο πλαίσιο της παρούσης εργασίας.
· Η συγκριτική αξιολόγηση μεταξύ του επικρατέστερου σεναρίου Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων (ΣΔΝΣ) με ιεραρχική δομή Περιφερειακών Συγκοινωνιακών Κόμβων (ΠΣΚ) και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke), και του ισχύοντος σήμερα Ενδεικτικού Γενικού Δικτύου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (ΕΓΔΑΣ), όπως αυτό διαμορφώνεται για μία συγκεκριμένη ετήσια δρομολογιακή περίοδο.
· Η τεκμηρίωση σκοπιμότητας ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων με Περιφερειακούς Συγκοινωνιακούς Κόμβους και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke) και το συνδυασμό μεταφορικών μέσων.
· Παρουσίαση ολοκληρωμένης πρότασης
Διευκρινίζεται ότι παρά το γεγονός ότι το τελικό ζητούμενο είναι η συνολική πρόταση ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων (Hub and Spoke) για το σύνολο της αναφερόμενης περιοχής (Νησιά Αιγαίου Πελάγους και Κρήτη), οι διαγωνιζόμενοι δύνανται να παρουσιάσουν κατά την κρίση τους μία ενδεικτική νησιωτική Περιφέρεια (υπο-περιοχή) της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής αναφοράς του διαγωνισμού (Νησιά Αιγαίου Πελάγους και Κρήτη), ώστε να εφαρμόσουν την προτεινόμενη από αυτούς μεθοδολογία και να προβούν σε μία διεξοδική τεκμηρίωση της σκοπιμότητας του προτεινόμενου υπο-δικτύου στην επιλεχθείσα υπο-περιοχή με βάση την προσέγγιση σχεδιασμού Hub and Spoke.
5. Επιλεξιμότητα υποψηφίων
Στο διαγωνισμό δύνανται να συμμετάσχουν φοιτητές/τριες και νέοι/ες απόφοιτοι Ελληνικών Πανεπιστημίων που διαθέτουν Σχολές, Τμήματα, Τομείς ή Κατεύθυνση Σπουδών στις Μεταφορές και τη Ναυτιλία. Διευκρινίζεται ότι οι υποψήφιοι φοιτητές θα πρέπει να είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο οικείο Πανεπιστήμιο κατά την ημερομηνία ανακοίνωσης της παρούσας Πρόσκλησης Ενδιαφέροντος. Επίσης, γίνονται δεκτοί ως υποψήφιοι οι νέοι απόφοιτοι που έχουν λάβει το πτυχίο εντός 3 ακαδημαϊκών ετών που προηγούνται της ημερομηνίας ανακοίνωσης της παρούσας Πρόσκλησης Ενδιαφέροντος, καθώς επίσης και φοιτητές μεταπτυχιακών-διδακτορικών σπουδών, των οποίων οι σπουδές δεν έχουν διακοπεί από την απόκτηση του πρώτου πτυχίου.
Επιτρέπεται η μεμονωμένη συμμετοχή φοιτητών/τριών και νέων αποφοίτων ή η συμμετοχή τους ως ομάδα έργου.
Η εργασία θα πρέπει να είναι πρωτότυπη και δεν θα πρέπει να έχει υποβληθεί ή παρουσιαστεί ολόκληρη ή μέρος αυτής πριν από τον διαγωνισμό.
6. Προδιαγραφές – περιεχόμενα της εργασίας
Η τελική Έκθεση της εργασίας «Πρόταση Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων με Περιφερειακούς Συγκοινωνιακούς Κόμβους και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke) και το συνδυασμό μεταφορικών μέσων», θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τις παρακάτω θεματικές ενότητες:
6.1. Επιτελική περίληψη
6.2. Μεθοδολογικό πλαίσιο και κριτήρια σχεδιασμού και ανάλυσης σκοπιμότητας ανάπτυξης ενός στρατηγικού ιεραρχικά δομημένου Δικτύου με Περιφερειακούς Συγκοινωνιακούς Κόμβους και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke) και το συνδυασμό μεταφορικών μέσων (με έμφαση στα Νησιά του Αιγαίου Πελάγους και την Κρήτη) – ανάπτυξη μεθόδου συγκριτικής αξιολόγησης μεταξύ υφιστάμενου Ενδεικτικού Δικτύου και προτεινόμενων εναλλακτικών σεναρίων ΣΔΝΣ.
Μεταξύ άλλων, η μεθοδολογία σχεδιασμού και ανάλυσης πρέπει να περιλαμβάνει κριτήρια:
· Κόστους μεταφοράς
· Χρόνων διαδρομών
· Χρόνου ανταπόκρισης σε περίπτωση μετεπιβιβάσεων
· Προσφοράς πρόσθετων υπηρεσιών και επιπέδου ποιότητας εξυπηρέτησης των επιβατών
6.3. Ανάλυση υφιστάμενης κατάστασης
Χαρακτηριστικά σχεδιασμού του υφιστάμενου Ενδεικτικού Γενικού Δικτύου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (ΕΓΔΑΣ):
· Δημογραφικά στοιχεία νησιών
· Ανάλυση Ροών επιβατών, λαμβάνοντας υπόψη και την εποχικότητα
· Ελάχιστες Απαιτήσεις Σύνδεσης (ΕΑΣ)
· Κομβικές συνδέσεις και Περιφερειακοί Συγκοινωνιακοί Κόμβοι στο υφιστάμενο δίκτυο
· Τιμές εισιτηρίων και χρόνοι διαδρομών
· Διερεύνηση-Προσέγγιση λειτουργικού κόστους θαλάσσιας μεταφοράς
· Στοιχεία ανταγωνισμού μεταξύ ακτοπλοΐας και αεροπλοΐας
6.4. Εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων (ΣΔΝΣ) βασισμένων σε μία ιεραρχική δομή Περιφερειακών Συγκοινωνιακών Κόμβων (ΠΣΚ) και συνεργασία κομβικών γραμμών και ακτινικών συνδέσεων (Hub and Spoke).
6.5. Συγκριτική αξιολόγηση του προτεινόμενου Στρατηγικού Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων Hub and Spokes και του υφιστάμενου Ενδεικτικού Γενικού Δικτύου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (ΕΓΔΑΣ).
Η διαδικασία αξιολόγησης θα συμπεριλαμβάνει τα κριτήρια συγκριτικής αξιολόγησης όπως θα έχουν προσδιοριστεί στην Ενότητα «Στόχοι του θέματος του Διαγωνισμού ακαδημαϊκού έτους 2017-2018» ανωτέρω και θα μπορεί να επικεντρωθεί σε ενδεχόμενη επιλεγμένη υπο-περιοχή, όπως περιγράφεται στην ίδια Ενότητα (4), για διεξοδική ανάπτυξη. Η συγκριτική αξιολόγηση αναμένεται να προσφέρει σημαντικά στοιχεία για την τεκμηρίωση ή μη της σκοπιμότητας εφαρμογής δικτύου Hub and Spoke.
6.6. Σκοπιμότητα ανάπτυξης ενός στρατηγικά δομημένου Δικτύου Νησιωτικών Συνδέσεων (Hub and Spoke) της χώρας (με έμφαση στα Νησιά του Αιγαίου Πελάγους και την Κρήτη) – Ανάλυση Πλεονεκτημάτων, Αδυναμιών, Ευκαιριών, Κινδύνων (Strengths, Weaknesses, Opportunities,